Việc truy xuất nguồn gốc hải sản ở Quảng Nam đang gặp trở ngại, mới chỉ giám sát được 10% sản lượng. Ảnh: Hoàng Bin

Chỉ giám sát được 10% sản lượng

Theo thống kê của Sở NNPTNT Quảng Nam, trung bình mỗi năm, ngư dân cả tỉnh khai thác được khoảng 90 nghìn tấn hải sản các loại. Tuy nhiên, hầu hết các tàu cá đã bán hải sản tự phát tại bến cá truyền thống, bãi ngang ven biển và không được xác nhận, chứng nhận, truy xuất nguồn gốc hải sản.

Ông Nguyễn Thanh Sang – chủ tàu cá QNa 90404 cho biết: “Mỗi lần tàu về, chúng tôi hay cập cảng bán cá tư nhân cho “nậu” (đầu mối - PV). Do trước khi ra khơi, đầu nậu ứng tiền trước để ngư dân thực hiện chuyến biển, nên khi về bờ phải bán hải sản cho đầu nậu đó. Việc đổ nguyên liệu cho chuyến biển sau cũng thuận tiện hơn”.

Hiện chỉ có 10% sản lượng hải sản đánh bắt của ngư dân Quảng Nam được giám sát, thống kê khi cập cảng cá Tam Quang (cảng cá duy nhất được Bộ NNPTNT chỉ định, sau khi cảng cá An Hòa đóng cửa). Tuy nhiên, cảng cá Tam Quang lại thiếu cơ sở thu mua và dịch vụ hậu cần nghề cá, gây nhiều khó khăn cho ngư dân.

Tính đến hết tháng 9.2024, sản lượng hải sản ngư dân Quảng Nam cập cảng cá Tam Quang được giám sát, thống kê là 8.586 tấn và ngành chức năng mới cấp 10 giấy xác nhận nguồn gốc hải sản, cho doanh nghiệp chế biến hải sản xuất khẩu.

Loay hoay gỡ khó

Ông Vũ Duyên Hải - Trưởng phòng Khai thác thủy sản (Cục Thủy sản, Bộ NNPTNT) cho rằng, tỷ lệ sản lượng hải sản được giám sát của Quảng Nam chỉ đạt 10% là quá thấp. Trong khi đó, Ủy ban Châu Âu (EC) đặt ra yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc hải sản, để xem xét gỡ “thẻ vàng” cho Việt Nam.

Trước thực tế bất cập, từ tháng 4.2024, các ngành chức năng Quảng Nam gồm: quản lý cảng cá, thủy sản, biên phòng đã hỗ trợ, hướng dẫn ngư dân thực hiện khai báo xuất nhập bến, ra vào cảng qua hệ thống điện tử eCDT.

Ngoài ra, các địa phương có nghề cá trên địa bàn tỉnh phải thực hiện thống kê, kiểm soát sản lượng khai thác hải sản ở các bến cá.

Tuy nhiên, đến nay, chưa có địa phương nào báo cáo sản lượng hải sản khai thác trên địa bàn gửi về Chi cục Thủy sản tỉnh, do các cơ sở, bến cá tư nhân không báo cáo.

Theo ông Võ Văn Long - Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Quảng Nam, các cơ sở bến cá tư nhân trên địa bàn không thực hiện báo cáo theo quy định, bởi chưa có chế tài xử phạt.

“Việc thống kê, kiểm soát sản lượng hải sản và chứng nhận, xác nhận nguồn gốc hải sản không chỉ vì mục tiêu trước mắt là gỡ “thẻ vàng” thủy sản mà quan trọng hơn là phát triển nghề cá bền vững, nghề cá có trách nhiệm.

Nhưng tình trạng ngư dân không cập cảng chỉ định để bốc dỡ hải sản mà bán hải sản qua nậu, vựa nên chưa thống kê sản lượng, truy xuất nguồn gốc hải sản, theo yêu cầu của EC” – ông Long cho hay.

Hoàng Bin