UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định phê duyệt Chương trình quản lý lâm sản trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2026-2030 nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng cường kiểm soát chuỗi cung ứng lâm sản, bảo tồn đa dạng sinh học và hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với các yêu cầu mới của thị trường xuất khẩu.

Theo chương trình, TP.HCM hiện có hơn 1.000 doanh nghiệp chế biến gỗ đang hoạt động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất và cụm công nghiệp. Ngành chế biến gỗ đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, gia tăng kim ngạch xuất khẩu và thúc đẩy nhiều ngành công nghiệp phụ trợ.

Vườn Quốc gia Côn Đảo, thuộc đặc khu Côn Đảo được bảo vệ và bảo tồn đa dạng sinh học nghiêm ngặt nhất. Ảnh: QD

Tuy nhiên, ngành chế biến gỗ vẫn đối mặt nhiều khó khăn khi phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, chi phí sản xuất tăng cao, thiếu nguồn nguyên liệu rừng trồng chất lượng cao, trong khi hoạt động xuất khẩu chịu tác động bởi sự suy giảm nhu cầu của thị trường thế giới và các yêu cầu ngày càng nghiêm ngặt về truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp, chứng chỉ rừng và tín chỉ carbon.

Đặc biệt, Quy định chống mất rừng của Liên minh châu Âu (EUDR) yêu cầu các sản phẩm nông, lâm sản nhập khẩu vào thị trường này phải bảo đảm không có nguồn gốc từ phá rừng hoặc gây suy thoái rừng. Đây được xem là yêu cầu cấp thiết buộc doanh nghiệp và cơ quan quản lý phải xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch, kiểm soát chặt nguồn gốc lâm sản.

Số hóa 100% diện tích rừng sản xuất, truy xuất nguồn gốc lâm sản
Chương trình đặt mục tiêu hỗ trợ xây dựng cơ sở dữ liệu vùng trồng sản xuất bền vững, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu, sản xuất, chế biến, kinh doanh lâm sản; đồng thời kiểm tra, phân loại doanh nghiệp ngành gỗ, hạn chế thấp nhất các vụ vi phạm và tăng cường quản lý hoạt động gây nuôi động vật hoang dã.

Một trong những mục tiêu nổi bật là xây dựng và triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc theo chuỗi cung ứng đến từng vùng trồng, gắn với tọa độ địa lý và mã số vùng trồng đối với các ngành hàng chịu tác động của EUDR. Thành phố cũng đặt mục tiêu 100% diện tích rừng sản xuất được số hóa, cấp mã số vùng trồng và chứng chỉ rừng; thiết lập ứng dụng để lực lượng kiểm lâm và chủ rừng kê khai lâm sản trực tuyến.

Bên cạnh đó, 100% tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh, xuất nhập khẩu gỗ và lâm sản sẽ được phổ biến đầy đủ các quy định về quản lý, kiểm tra và truy xuất nguồn gốc lâm sản; đồng thời được quản lý, hỗ trợ pháp lý trên nền tảng ứng dụng công nghệ thông tin. Thành phố cũng đặt mục tiêu phát hiện, xử lý nghiêm và từng bước xóa bỏ hoàn toàn các điểm mua bán, vận chuyển, cất giữ, chế biến, kinh doanh lâm sản và động vật hoang dã trái pháp luật.

Ứng dụng công nghệ, tăng kiểm soát để nâng sức cạnh tranh ngành gỗ
Để thực hiện các mục tiêu trên, TP.HCM sẽ xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu phục vụ phân loại doanh nghiệp ngành chế biến gỗ; triển khai truy xuất nguồn gốc theo chuỗi cung ứng; ứng dụng công nghệ thông tin và hệ thống thông tin địa lý (GIS) trong quản lý các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh gỗ và lâm sản, tích hợp vào cơ sở dữ liệu dùng chung của Thành phố.

Ngành chế biến gỗ của TP.HCM sau sáp nhập hướng đến mục tiêu xuất khẩu 15 tỷ USD vào năm 2035, trong đó 80% là sản phẩm đạt tiêu chuẩn xanh. Ảnh: HP

Thành phố cũng tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động sản xuất, chế biến, kinh doanh lâm sản; thường xuyên rà soát các cơ sở có dấu hiệu vi phạm, xác định địa bàn trọng điểm, các điểm nóng về mua bán, cất giữ trái phép động vật hoang dã để tổ chức kiểm tra, xử lý theo quy định. Hàng năm sẽ tổ chức kế hoạch kiểm tra đối với doanh nghiệp sản xuất, chế biến, kinh doanh lâm sản và các cơ sở gây nuôi động vật hoang dã.

Theo quyết định của UBND TP.HCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì triển khai chương trình, phối hợp với các sở, ngành, UBND các xã, phường, đặc khu Côn Đảo tổ chức thực hiện; đồng thời định kỳ kiểm tra, tổng hợp kết quả, tham mưu UBND TP.HCM xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.